XX əsrin əvvəllərində Üzeyir Hacıbəylinin opera və operettaları Azərbaycan teatrında yeni məktəbin əsasını qoydu. Həmin dövrdən səhnəmizdə muğam və vokal ifaçıları, habelə xor artistləri yetişməyə başladı. Musiqili teatr tamaşaları artıq təsadüfdən-təsadüfə deyil, daimi olaraq repertuarda yer aldı. Xanəndə və vokalçıların özünəməxsus ifa tərzləri teatr və musiqi sənətinin inkişafına təsir göstərən amillərdən biri oldu. Öz dövrünün bəyənilən sənətkarlarından biri də Zülfüqar Sarıyev idi.

Azərbaycan şairi Məhəmməd Hadi Şamaxıda anadan olmuş, dini təhsil almış, ərəb, fars dillərini, şərq ədəbiyyatını, tarix və fəlsəfəni öyrənmişdir.

Qaflan Məmmədrza bəy oğlu Muradov 1890-cı ilin mart ayının 22-də Ağdam rayonunun Muradbəyli kəndində anadan olub. O, ilk təhsilini 1907-1912-ci illərdə doğma yurdundakı rus-tatar məktəbində alıb. Eynilə qardaşı Murad kimi sənətə, ədəbiyyata, musiqiyə olan böyük marağı onu uşaqlıq çağlarından teatra gətirib çıxarır.

Azərbaycan peşəkar teatrının ilk milli aktrisalarından olan, opera və operettalarda əksər qadın obrazlarının ifaçılarından biri Məhbubə Paşayeva 1905-ci ildə Azərbaycanın musiqi beşiyi sayılan Şuşa şəhərində anadan olub. O, Üzeyir Hacıbəylinin böyük bacısı Sayad xanımın qızıdır. 

Azərbaycanın dilbər guşəsi Şuşanın şöhrətli, nəcabətli ailələrindən biri olan Zülalovların XIX əsrin ortalarından başlayaraq mədəniyyətimizin inkişafında əvəzolunmaz rolları olub. Bu nəslin ən görkəmli nümayəndələrindən biri olan və hamının Bülbülcan kimi tanıdığı Əbdülbağı Zülalovun mədəni irsi bir sıra məşhur Azərbaycan xanəndələrini yetişdirib. Bülbülcanın musiqi ənənələrini layiqincə davam etdirən Zülalovlar ailəsinin daha bir üzvü Qəmbər Zülalov idi.

Bəstəkar, dirijor, librettoçu, Xalq artisti Əfrasiyab Bədəlbəyli 1911-ci il fevralın 23-də Azərbaycanın dilbər guşəsi Şuşada anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra atası kimi müəllim olmaq istəyi onu Bakı Pedaqoji Texnikumuna gətirir.