Yayın şən və qayğısız günləri tədricən sona yaxınlaşır. Uşaqların əksəriyyəti məktəbə qayıdacağı günü sevinclə gözləyir. Lakin övladınız yeni tədris ilində başqa məktəbdə oxuyacaqsa, xoş həyəcanla yanaşı, müəyyən narahatlıq və təşviş də keçirə bilər.

Yeni məktəbə keçidin daha rahat olması üçün bəzi vacib məqamları əvvəlcədən və ətraflı müzakirə etmək faydalıdır. Bu söhbətləri planlı şəkildə, dərslərin başlanmasına bir neçə gün qalmış deyil, daha əvvəl aparmaq uşağın ilk məktəb günü ilə bağlı narahatlığını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

1. İlk təəssürat yaratmaq

Hamımıza tanış olan belə bir deyim var: “İlk təəssürat yaratmaq üçün yalnız bir fürsətimiz olur”. Bu fikri övladınıza izah edin və ondan həm sinif yoldaşlarında, həm də müəllimlərində necə təəssürat yaratmaq istədiyini soruşun.

Ona mehriban davranmağı, ünsiyyət zamanı göz təması qurmağı, başqaları danışarkən diqqətlə qulaq asmağı xatırladın. Yeni sinif yoldaşlarının onu tanımaq və yaxından müşahidə etmək istəməsinin təbii olduğunu bilməsi uşağın yeni mühitdə özünü daha rahat hiss etməsinə kömək edəcək.

2. Yeni dostlar qazanmaq

Övladınızla özünü necə təqdim edə biləcəyi və digər uşaqlarla dostlaşmağın müxtəlif yolları haqqında danışın. Məsələn:

* Qarşısındakı uşağa özü haqqında suallar vermək;
* Özü barədə maraqlı məlumat paylaşmaq;
* Maraqları və hobbiləri haqqında danışaraq ortaq cəhətlər tapmaq;
* Başqa uşağı birlikdə oynamağa və ya yanaşı oturmağa dəvət etmək;
* Gülümsəmək və mehriban davranmaq;
* Oyun və fəaliyyətlər zamanı növbəlilik prinsipinə əməl etmək.

ABŞ-dən olan müəllim Erika Aklin uşaqlara belə bir fikri xatırlatmağı tövsiyə edir: “Yeni dost qazanmaq istəyirsənsə, əvvəlcə özün yaxşı dost olmalısan”.

Övladınıza yalnız kiçik bir qrupa qoşulmaqla kifayətlənməməyi, müxtəlif uşaqlarla ünsiyyət qurmağa çalışmağı tövsiyə edin. Eyni zamanda, hər kəsə qarşı nəzakətli və mehriban davranmağın vacibliyini vurğulayın.

3. Evə qayıdış yolunu müəyyənləşdirmək

Dərslər bitdikdən sonra uşağın evə necə qayıdacağını əvvəlcədən ətraflı müzakirə edin. Daha sonra həmin marşrut üzrə birlikdə sınaq gəzintisi təşkil edin.

Onu avtomobillə götürəcəksinizsə, harada gözləyəcəyinizi göstərin. Uşaq məktəbdən və ya avtobus dayanacağından evə özü gələcəksə, həmin yolu əvvəlcədən birlikdə gedərək təhlükəsiz marşrutu müəyyənləşdirin.

4. Məktəb həyatında fəal iştirak etmək

Övladınızla hansı dərnəyə, idman komandasına və ya məktəbdaxili fəaliyyətə qoşulmaq istədiyi barədə danışın. Məktəb tədbirlərində iştirak etmək yeni dostlar qazanmaq və özünü kollektivin bir hissəsi kimi hiss etmək üçün gözəl fürsətdir.

Bəzi qruplar tanışlıq və məşqlərə hələ yay aylarında başlayır. Buna görə də fəaliyyətlərin başlama tarixini əvvəlcədən öyrənin ki, övladınız heç nəyi qaçırmasın və digər uşaqlarla ilk gündən tanış ola bilsin.

5. Onu nələrin gözlədiyini izah etmək

Yeni məktəbdə uşağın hansı yeniliklərlə qarşılaşa biləcəyi barədə danışın. Əgər o, ibtidai sinifdən orta təhsil pilləsinə keçirsə, fənlərin və müəllimlərin sayının artması, dərs otaqlarının dəyişməsi, bədən tərbiyəsi məşğələlərinin təşkili və digər fərqlər haqqında məlumat verin.

Mümkündürsə, əlavə məşğələləri və dərnəkləri də birlikdə seçin. İlk gün uşağın qarşılaşacağı gözlənilməz hallar nə qədər az olarsa, özünü bir o qədər arxayın hiss edər.

Yeni məktəbdə artıq oxuyan dostunuzun və ya qonşunuzun övladı varsa, onların görüşünü təşkil edə bilərsiniz. Beləliklə, uşaq məktəb haqqında məlumatları həmyaşıdından eşidə və onu maraqlandıran sualları verə bilər.

6. Uğurlu başlanğıca hazırlaşmaq

Övladınızla ilk məktəb gününün yaxşı keçməsi üçün nələrin ona müsbət təsir göstərə biləcəyi barədə danışın. Yayın son günlərində gərginliyi azaltmaq məqsədilə məktəbin ərazisi ilə tanış ola, sinif otağını tapa və müəllimlə əvvəlcədən görüşə bilərsiniz.

İlk səhər üçün uşağın sevdiyi səhər yeməyini hazırlamaq, tələsməmək üçün bir qədər tez oyanmaq və məktəb çantasını əvvəlki axşamdan yığmaq da faydalıdır. Belə olduqda onun dərsdən əvvəl dostları ilə görüşməyə və ya dayanacaqda digər uşaqlarla söhbət etməyə vaxtı qalacaq.

İbtidai sinif şagirdi ilk gün onu sinfin qapısına qədər müşayiət etməyinizi istəyə bilər. İmkan daxilində iş qrafikinizi buna uyğunlaşdırmağa çalışın.

7. Qorxu və narahatlıqları müzakirə etmək

Övladınızdan onu nəyin narahat etdiyini soruşun. Hisslərini kiçiltmədən dinləyin və qorxularını azaltmaq üçün birlikdə çıxış yolu axtarın.

Uşaq nahar zamanı tək qalmaqdan qorxursa, ona dərsdən əvvəl sinif yoldaşlarından biri ilə danışmağı və yeməkxanaya birlikdə getməyi təklif edin.

Geyiminin digərlərindən fərqlənəcəyindən narahatdırsa, məktəbin internet səhifəsindəki fotoşəkillərə baxaraq şagirdlərin adətən necə geyindiklərini öyrənin.

Məktəbdə yolunu itirməkdən qorxursa, əvvəlcədən məktəbi gəzin və ya binanın planını birlikdə nəzərdən keçirin.

Tənəffüsdə və ya yeməkxanada heç kimin onunla danışmayacağından narahatdırsa, söhbətə necə başlaya biləcəyini əvvəlcədən məşq edin. Digər uşaqlarla bölüşməsi üçün çantasına əlavə sağlam qəlyanaltı qoymaq da ünsiyyətə başlamağı asanlaşdıra bilər. Əlbəttə, bunu edərkən məktəbin qida və allergiya qaydalarını nəzərə almaq vacibdir.

8. Məktəbdən sonrakı günü planlaşdırmaq

İlk dərs günündən sonra övladınızın nə etmək istədiyini öyrənin və birlikdə xoş bir fəaliyyət planlaşdırın. Bu, hər ikinizin gün ərzində səbirsizliklə gözləyəcəyi müsbət bir hadisə ola bilər.

Uşağa əvvəlcədən bildirin ki, evə qayıtdıqdan sonra onun gününün necə keçdiyini maraqla dinləyəcəksiniz. Lakin danışmağa hazır deyilsə, dərhal sual yağışına tutmayın. Bir qədər dincəlməsinə imkan verin və münasib vaxtda söhbətə başlayın.

9. Əvvəlki məktəblə bağlı müsbət xatirələri qorumaq

Övladınızdan əvvəlki məktəbində ən çox nəyi sevdiyini soruşun. Sonra yeni məktəbin internet səhifəsinə baxın, şagirdlər və əməkdaşlarla danışın, orada oxşar imkanların olub-olmadığını öyrənin.

Beləliklə, uşaq əvvəlki məktəblə bağlı müsbət təcrübələrini yeni mühitdə də davam etdirə biləcəyini görəcək. Bu yanaşma ona tanışlıq və sabitlik hissi verərək uyğunlaşmanı asanlaşdıracaq.

10. Real və əlçatan məqsədlər müəyyənləşdirmək

Övladınızdan yeni tədris ilində nələrə nail olmaq istədiyini soruşun. Daha sonra birlikdə real, konkret və mərhələli məqsədlər müəyyənləşdirin. Kiçik uğurlar uşağın özünəinamını artıracaq və yeni məktəblə bağlı müsbət təcrübə qazanmasına kömək edəcək.

Məsələn, belə məqsədlər seçilə bilər:

* İlk həftə ərzində üç yeni sinif yoldaşı ilə tanış olmaq;
* İlk riyaziyyat yoxlamasına yaxşı hazırlaşaraq yüksək nəticə əldə etmək;
* Məktəbdə keçirilən tədbirlərdən birində iştirak etmək;
* Tədricən yeni məktəbdə özünü rahat və doğma mühitdəki kimi hiss etmək.

Unutmayaq ki, hər bir uşaq yeni mühitə fərqli sürətlə uyğunlaşır. Valideynin sakitliyi, anlayışı və davamlı dəstəyi uşağın yeni məktəbdə özünü təhlükəsiz hiss etməsi üçün ən vacib amillərdəndir.